چرا سینما «جمهوری» در آتش سوخت؟ در حالی که سازمان آتش‌نشانی هنوز درباره علل این حادثه اظهار نظر نکرده شایعات فراوانی درباره این اتفاق به‌وجود آمده است. برخی معتقدند راه‌اندازی کافه «آنتراکت» در طبقه دوم سینما جمهوری و تبدیل شدن آن به پاتوق فرهنگی و روشنفکری می‌توانسته به عنوان دلیلی برای جنجال‌هایی درباره سوختن این سینما باشد. لیلا حاتمی و علی مصفا که مدیریت کافه و بخشی از سینما را برعهده داشته‌اند درباره این مسئله هنوز اظهار نظری نکرده‌اند. اما حمله چند ناشناس به دفتر سینما و پاره کردن عکس‌های محمدعلی فردین و بازیگران قدیمی سینمای ایران و حواشی مختلف باعث نتیجه‌گیری‌هایی درباره «عمد» یا «غیرعمد» بودن آن شده است. سینمایی که بخشی از خاطرات دوستداران قدیمی سینما را شکل داد و حالا با صندلی‌های سوخته، دیوارهای از بین رفته و تابلوی نئون سیاه و زغال شده خودنمایی می‌کند. سینما «جمهوری» [نیاگارای سابق] یکی از ۱۰ بنای مهم تهران است که ارامنه این شهر آن را در سال‌های ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ شمسی ساخته‌اند. سال ۱۳۵۱ محمدعلی فردین به همراه شریکش آن را خرید و بعد از انقلاب بود که ۵۰ درصد سهم شریک به بنیاد مستضعفان واگذار شد و فردین هم بعد از ممنوع شدن از کار سینما، امتیازش را به برادرش عبدالله فردین منتقل کرد.

اما بعد از تعطیلی موقت سینما به دلیل عدم بازدهی، دوباره تمام سهم آن به فردین بازیگر تعلق گرفت و تنها با مرگ او بود که سهام آن توسط خانواده علی حاتمی خریداری شد. به این ترتیب سینما «جمهوری» صاحبان تازه‌ای یافت که در این چند سال اخیر تغییرات زیادی در آن به‌وجود آوردند.

سالن سینما در سال ۸۵ بازسازی شد و با راه افتادن کافه «آنتراکت» این محل در مرکز شهر تهران، تبدیل به پاتوق کوچکی برای اهالی فرهنگ شد. جایی که می‌شد در آن فیلم دید و قهوه خورد و گپ زد. با این همه انگار قرار نبود این پاتوق در مرکزی‌ترین منطقه تهران پا بر جا بماند. جمعه صبح تمام ۸۹۳ صندلی سالن سینما سوخت و صندلی‌های لهستانی کافه نیم‌سوز شد. آتش آنقدر گسترده بود که سرایدار و خانواده‌اش مجبور به فرار به پشت‌بام سینما شدند.

مهار آتش اما نتوانست مانع تخریب این سینما شود. حالا با سینمایی مخروبه روبه‌روییم که صاحبان آن منتظر اظهارنظر رسمی مراجع قانونی درباره علت آتش‌سوزی هستند. جایی که باید منتظر بود و دید مثل سینما «آزادی» سوخته بازسازی می‌شود یا چهره سوخته‌اش در مرکز شهر باقی می‌ماند. گشتن علی مصفا در میان صندلی‌های سوخته سینما «جمهوری» مثل همان گشتن «داداشی» فیلم «پری» در کلبه سوخته «اسد» است. جایی که قرار بود «داداشی» را به مرحله تازه‌ای از زندگی وارد کند و به او امید ببخشد. این بار اما سناریو تغییر کرده است. علی مصفا و همسرش لیلا حاتمی دو ستاره سینمای روشنفکری در این سال‌ها فعالیت چندانی نداشته‌اند جز آنکه هفته پیش در همایش پویش دعوت از خاتمی شرکت کردند و با ایراد سخنانی به صف حامیان او پیوستند. همین مسئله باعث شده تا به نوعی گمانه‌زنی‌هایی در این باره به صورت شایعه شکل بگیرد و برخی از عمدی بودن آتش‌سوزی خبر دهند.

باید دید این ماجرا چه تاثیری روی امیدی که لیلا حاتمی در همایش «پویش دعوت از خاتمی» به زبان آورد می‌گذارد. علاوه بر این یک روز پس از آتش‌سوزی در این سینما، مدیر کل اداره نظارت و ارزشیابی معاونت سینمایی و مدیرعامل سازمان توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری در این مورد اظهارنظر کرده‌اند که شرح آن را در صفحه آخر می‌خوانید.