برای خروج از بحران هستهای استراتژی روشنی نداریم
معاون وزیر خارجه دولت اصلاحات گفت: بخش منفی گزارش البرادعی و تحول بزرگ درباره پرونده هستهای ایران ناشی از سیاستهای اشتباه مسئولین در سیاست خارجی کشور بود که ایران را به چنین نقطهای رساند.
به گزارش تریبون به نقل از ایلنا ، محسن امینزاده، معاون آسیا واقیانوسیه وزارت خارجه دولت اصلاحات در برنامه سیاسی رادیو گفتگو درخصوص پرونده هستهای ایران و گزارش سیزدهم البرادعی که قرار بود با حضور وی و امیر محبیان برگزار شود، اظهارداشت: در ده سال گذشته به دلیل اعتراض به سیاستهای تبعیضآمیز صداوسیما از شرکت در هر برنامهای در صداوسیما خودداری کرده بودم و این بار نیز تنها به دلیل بحث هستهای و با این امید شرکت حضور در برنامه رادیو گفتگو را پذیرفتهام که آغازی باشد برای تقدسزدایی از بحث هستهای در رسانه ملی و باعث مطرح شدن بحثهای شفاف درباره ابعاد مختلف این بحران بزرگ ملی شود.
امینزاده سپس به تطبیق گزارش اخیر البرادعی با گزارشهای دیگر آژانس پرداخت و گفت: گزارش البرادعی در مسیر گزارشهای گذشته و مباحث مربوط به پرونده هستهای ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی وشورای امنیت سازمان ملل متحد است که این بار در فرآیند تشدید دائمی فشارها به ایران، اتهامات نظامی آن بیشتر شده است.
وی افزود: برای اینکه بتوانیم بهتر درک کنیم که این گزارش چه ویژگیهایی دارد و تحت چه شرایطی ارائه شده، باید شرایط ایران را در رابطه با بحث هستهای مرور کنیم. شاید این گزارش اگر سه سال قبل ارائه میشد، جنبههای مثبت آن غالب بود زیرا در واقع ایران سه سال پیش در شرایطی قرار داشت که مخالفین ایران یعنی آمریکا و اسرائیل و برخی کشورهای دیگر تلاش میکردند که اثبات کنند ایران در مسیر تعهدات بینالمللی خود نیست و تعهداتش نسبت به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) را نقض کرده است.
معاون وزارت خارجه دولت اصلاحات تاکید کرد: در آن زمان وضعیت به گونهای بود که در واقع دیگران باید دلائلی اقامه میکردند که ایران در مسیر تعهدات بینالمللی خود نیست، اما امروز شرایط پرونده هستهای ایران تفاوتهایی دارد که اگر آنها را نادیده بگیریم درست نمیتوانیم به نکات مثبت و منفی این گزارش توجه کنیم.
امینزاده با اشاره به اینکه درسال ۸۵ پرونده هستهای ایران با اجماع همه کشورهای موثر جهان به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع شد، گفت: البته منظور از عبارت کشورهای موثر بیان ارزش نیست، بلکه بیان نقش این کشورها -کشورهای موثر جهان در بازیهای بینالمللی- در صحنه سازمانهای بینالمللی و در قدرت بینالمللی است. اجماعی که در تصمیمگیری برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت شکل گرفت در تاریخ سازمان ملل بینظیر است؛ یعنی هرگز در مورد هیچ پروندهای کشورهای موثر جهان به دلیل اختلافات میان خودشان بر سر هیچ پروندهای تا این حد به تفاهم نرسیده بودند و این یک رویداد سیاسی تلخ برای ما بود که من آن را بزرگترین شکست سیاست خارجی کشور بعد از انقلاب اسلامی میدانم.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: صفت بزرگترین شکست سیاسی خارجی بدان علت درخور این تحول است که؛ اولاً میان کسانی که بر سر همه مسائل بینالمللی با هم اختلاف دارند تفاهمی ایجاد شد که این پرونده به شورای امنیت ارجاع شود و شکلگیری این اجماع حاصل عملکرد اشتباه دولت ایران بود. ثانیاً ارجاع پرونده به شورای امنیت مفهومش این است که ایران متهم نقض صلح جهانی است و باز این اولین بار بود که در تاریخ سازمان ملل چنین اتهامی نسبت به ایران وارد و چنین پروندهای درباره ایران در شورای امنیت مطرح میشد.
معاون وزارت خارجه دولت اصلاحات اظهار داشت: پیش از ارجاع پرونده به شورای امنیت خیلیها مثل من تلاش کردند که هشدار دهند تا مسئولین متوجه این نکته شوند که با ارجاع پرونده به شورای امنیت چه اتفاق حساس، مهم وخطرناکی علیه ایران درحال روی دادن است. تا زمانی که پرونده ایران به شورای امنیت نرفته بود ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی یک بازیگر فعال بود و قدرتمندترین مخالف ایران؛ یعنی آمریکا به لحاظ رای در موقعیت برابری با ایران قرار داشت. هرچند کشورهای قدرتمند میتوانند روی رای دیگران تاثیر بگذارند اما آنچه مهم است این است که ایران در چنان شرایطی رای مستقل و دوستان خودش را داشت، دوستانی مثل کشورهای غیرمتعهد که آنها هم صلاحیت برابر دارند. ایران میتوانست آنان را با خودش همراه کند و دراین بازی نقشآفرینی نماید.
وی اضافه کرد: وقتی پرونده ایران به شورای امنیت رفت همهچیز دگرگون شد. شورای امنیت یک مرجع بینالمللی است که در آن مرجع، آمریکا عملاً نقش قاضی ارشد را ایفا میکند. امروز چنین محکمهای به این اتهام ایران رسیدگی میکند، تصمیم و حکم این مرجع نهایی و قاطع است و برای همه اعضای سازمان ملل متحد لازم الاجراست. این تحول بزرگ درباره پرونده هستهای ایران ناشی از سیاستهای مسئولین در سیاست خارجی کشور بود که ایران را به چنین نقطهای رساند. در این شرایط بخش منفی گزارش البرادعی خیلی پررنگتر میشود و ایران دائماً باید نشان دهد که دچار انحراف نشده، پنهانکاری نکرده و کار خلافی انجام نداده است.
امینزاده با طرح این سوال که، از سال ۸۵ تاکنون چه اتفاقی افتاده است که هرچندگاه یک بار قطعنامهای از سوی شورای امنیت علیه ایران صادر شده، افزود: با تصویب این قطعنامهها عملاً به صورت مکرر به ایران ابلاغ شده که باید فعالیتهای غنیسازی خودش را متوقف کند. در این شرایط جدید اصولاً آژانس یک نهاد دسته دوم شده است. در این وضع حتی اگر آژانس با ما همراه هم بشود، که نمیشود، این همراهی آژانس لزوماً منجر به بهبود وضع پرونده ایران نمیشود. ممکن است قدری دست ما را برای گفتوگو با دیگران باز کند ولی مشکل ایران را حل نمیکند. تا زمانی که اجماع علیه ایران در شورایامنیت وجود داشته باشد و درشورای امنیت براین اساس به پرونده ایران رسیدگی شود، هر روز مشکل ایران بیشتر خواهد شد. به همین خاطر گزارش البرادعی را هم باید در این شرایط مورد بررسی قرار دهیم.
این پژوهشگر تصریح کرد: نکته مثبت گزارش البرادعی این است که تشریح میکند که در طول ماههایگذشته همه بررسیهای آژانس نشان دهنده این بوده که ایران انحرافی به سمت فعالیت نظامی هستهای نداشته و این نکته مثبت است. اما درکنار آن پرسشها و ابهاماتی را مطرح میکند که کاملاً منفی است. مواردی را به عنوان موارد بیپاسخ و روشن نشده بیان میکند که موارد بسیار حساس و مهمی است.
این استاد دانشگاه گفت: سازمان اطلاعاتی آمریکا اسنادی را به آژانس ارائه داده که مدعی است از رایانه همراه (لپ تاپ) ربوده شده از یک مقام ایرانی بدست آورده است. این اسناد پروندههای جدیدی برای ایران باز کرده و اتهامات جدیدی درباره فعالیتهای پنهان هستهای نظامی را به ایران وارد نموده است. این اتهامات با ادعای همیشگی آمریکا، درمورد مقاصد نظامی فعالیتهایی هستهای ایران کاملاً سازگار است.
وی اظهار داشت: براساس این اسناد چند پرونده اتهامی جدید باز شده است، مثل پرونده نمک سبز یا پرونده طراحی انفجارهای بزرگ یا پرونده چاشنی مربوط به این این نوع انفجارها، مسائلی در رابطه با طراحی کلاهک هستهای موشک و یا تهیه فلز تشکیل دهنده آن و مسائلی از این دست که در این گزارش وجود دارد که همه به شکلی ادعاهای مطرح شده در مورد مقاصد نظامی هستهای ایران را تقویت میکند. لحن گزارش در رابطه با این اتهامات اصلاً لحن خوبی نیست، حتی اگر همه این ادعاها ساخته آمریکا باشد چیز زیادی تغییر نمیکند، چرا که تا اینجای کار آمریکا موفق شده برای این اتهامات در درون پرونده ایران جای موثری باز کند و حالا ایران متهم است. در شرایطی که پرونده ایران در شورای امنیت درحال رسیدگی است و درمسیر قطعنامههای دیگر پیش میرود این گزارش متاسفانه کمکی به تصویب تحریمهای جدیدی علیه ایران و برخوردهای حادتری با ایران در سطح بینالمللی است.
۴ آبان ۱۳۸۷ - ۳:۵۷ ب.ظ
















